AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.
Nvidia-chip opgedoken in nieuwe Russische kruisraket, ondanks jarenlange sancties
Oekraïense militaire inlichtingendienst vond een Nvidia Jetson-computer in het wrak van de nieuwe Russische kruisraket S-71M. Het toont dat sancties chiptransfers naar Rusland niet stoppen — en exportcontrole op zulke dual-use chips is in België een gewestelijke bevoegdheid.
De Oekraïense militaire inlichtingendienst HUR heeft een Nvidia Jetson-computer teruggevonden in het wrak van de S-71M, een nieuwe Russische kruisraket die vanuit de lucht wordt gelanceerd. De AI-computer kan volgens de berichtgeving gebruikt worden om camerabeelden te verwerken en de raket te helpen bij de navigatie, meldt VRT NWS. De dienst stelt: “De ontdekking van een Nvidia Jetson in een nieuwe Russische raket toont opnieuw aan dat er meer sanctiedruk nodig is en dat de vrije wereld haar inspanningen beter moet coördineren”, en wijst erop dat Rusland er nog niet in geslaagd is om buitenlandse componenten volledig door binnenlandse alternatieven te vervangen.
Het gaat niet om een alleenstaand geval: dezelfde HUR-analyse telde in totaal 35 buitenlandse elektronische componenten in Russische wapens, van de Jetson Orin-module in de S-71M tot onderdelen in Geran-aanvalsdrones en de Kinzjal-raket. Nvidia’s Jetson-modules zijn op zich gewone, breed verkrijgbare industriële AI-computers voor onder meer robotica — precies dat maakt ze tot een schoolvoorbeeld van “dual-use”-technologie: civiel ontwikkeld, maar ook bruikbaar in wapensystemen. Vier jaar nadat het Westen Rusland probeerde af te sluiten van geavanceerde technologie, duiken zulke chips dus nog altijd op in nieuw wapentuig, via omwegen die de exportcontrole klaarblijkelijk niet volledig dichttimmert.
Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?
Dit soort vondsten raakt rechtstreeks aan een bevoegdheid die in België niet federaal, maar gewestelijk ligt. Sinds 2003 zijn de gewesten bevoegd voor het toekennen van uitvoervergunningen voor wapens, defensiegerelateerde producten en dual-usegoederen — chips zoals de Nvidia Jetson vallen in die laatste categorie. Voor bedrijven gevestigd in Vlaanderen loopt die vergunningsplicht via de Dienst Controle Strategische Goederen van de Vlaamse overheid, sinds 5 februari 2026 op basis van het vernieuwde Besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2025, dat op zijn beurt de Europese dual-useverordening (EU) 2021/821 uitvoert. Enkel wapenaankopen door het Belgisch leger of de federale politie lopen via de federale FOD Economie.
Er is geen aanwijzing dat de in Oekraïne gevonden chip via Vlaanderen of België werd uitgevoerd. Maar het incident illustreert wel waarom die gewestelijke controlebevoegdheid meer is dan een administratieve formaliteit: AI-chips zijn wereldwijd verhandelbare, civiele producten, en zodra ze via tussenhandelaars of derde landen bij een gesanctioneerd land belanden, is de vergunningsplicht aan de bron het voornaamste instrument om dat te voorkomen. Voor Vlaamse bedrijven die dergelijke componenten produceren of doorverkopen, blijft de boodschap dat een uitvoervergunning bij de Dienst Controle Strategische Goederen geen vrijblijvende stap is, maar het scharnierpunt van het hele sanctieregime.
Bronnen: VRT NWS · Departement Buitenlandse Zaken Vlaanderen (FDFA)