AI-ondersteund artikel — automatisch opgesteld en gecontroleerd op feiten. Transparantiemelding conform artikel 50 van de EU AI Act.
Kan ChatGPT een psycholoog vervangen? Vlaamse experts waarschuwen na video van YouTuber Acid
Vlaamse YouTuber Nathan Vandergunst (Acid) vertelde dat ChatGPT hem steunde tijdens een moeilijke periode. Psychologen en jongerenwerkers reageren: nuttig als eerste stap, geen vervanging voor professionele hulp.
Vlaamse YouTuber Nathan Vandergunst, bekend als Acid, deelde een openhartige video over zijn mentale gezondheid en vertelde daarin dat ChatGPT hem hielp tijdens een moeilijke periode. “ChatGPT heeft gezegd wat ik moest horen op het goeie moment. En dat heeft heel veel rust gebracht in mijn hoofd”, zei hij, aldus VRT NWS. De video bracht VRT ertoe om aan Vlaamse experts te vragen of een chatbot als ChatGPT een volwaardige psycholoog kan vervangen.
Het antwoord van die experts is genuanceerd, maar wijst wel dezelfde richting uit. Prof. Martijn Van Heel, verbonden aan de VUB en gespecialiseerd in ontwikkelingspsychologie, waarschuwt dat AI het risico loopt “te zeggen wat je wilt horen, terwijl een psycholoog dat niet zal doen” — precies omdat er geen persoon en geen verantwoordelijkheid achter zit. Lotte De Schrijver, directeur van de Vlaamse Vereniging voor Klinisch Psychologen, roept op tot voorzichtigheid: AI houdt volgens haar geen rekening met de volledige context of achtergrond van een vraag. Bij jongerenorganisatie TEJO klinkt een gelijkaardige, iets mildere toon. Coördinator Gino Ibie benadrukt dat chatbots een persoonlijk gesprek niet vervangen, terwijl oprichtster Ingrid De Jonghe aangeeft dat jongeren graag naar TEJO komen en dat anonimiteit ook voor hen belangrijk is.
Wat betekent dit voor Vlaanderen en België?
Dat een Vlaamse jongere met existentiële vragen bij ChatGPT terechtkomt, staat niet los van een bredere trend. Uit de jongste imec.digimeter bleek dat generatieve AI razendsnel is doorgebroken bij de Vlaming, met jongeren als koplopers. Het verhaal van Vandergunst toont de keerzijde daarvan heel concreet: voor wie als tiener of jongvolwassene met mentale klachten kampt, is een chatbot vandaag voor velen laagdrempeliger dan de stap naar een hulplijn of psycholoog. Vlaamse jongerenorganisaties zoals TEJO zien daarin zowel een kans als een risico — een chatbot kan drempelverlagend werken naar échte hulp, maar biedt geen garantie op een correcte inschatting wanneer het menens wordt. De AI Act verplicht chatbots sinds augustus wel om zich kenbaar te maken als AI, maar bevat geen specifieke regels over hoe ze zich rond mentale gezondheid mogen opstellen tegenover minderjarigen. In afwachting daarvan blijft het aan ouders, scholen en hulporganisaties zelf om jongeren te leren waar het onderscheid ligt tussen een chatbot die troost biedt op een moeilijk moment, en professionele hulp die verantwoordelijkheid opneemt.
Bron: VRT NWS